De dominantietheorie in hondentraining is achterhaald!

De mythe "Een hond moet worden getraind volgens de dominantietheorie" is al tijden geleden ontkracht door de 'uitvinder' zelf. De term "alpha" vervangen door "papa en mama" (ok, in iets andere bewoordingen, maar dit is wel het idee).

Wát is de aard van het beestje?

Hondentraining is het meest effectief wanneer je aansluit bij de aard van het beestje. Wanneer je de driften kent van een dier, de instincten en verlangens, kun je gemakkelijker je oefeningen ontwerpen. Maar die "aard van het beestje", van de hond, hebben we die wel goed ingeschat?

Wolvenfamilie

Moderne inzichten morrelen aan de (nog) overheersende dominantietheorie, die van de alpha en de leider… die waarin jouw hond elk moment de leiding zou willen overnemen en waarin je immer en altijd allerlei 'regeltjes' moet toepassen. Hieronder lees je meer over deze paradigmashift in hondentraining; geschreven door Angelique van Kuijk van Kangani Hondentraining.

Je leert wat de nieuwe inzichten zijn en wat het positieve effect is op de omgang met onze hond. Doe er je voordeel mee, en als je daarna hulp nodig hebt dit in de praktijk te brengen (wat zal jouw hond je dankbaar zijn  ) - en dat is helemaal niet raar bij zo'n FUNDAMENTEEL andere denkwijze en dus ook handelswijze - dan heeft Angelique allerlei praktijkcursussen (privéles of in een groep) om je ondersteunen en te begeleiden.

De term 'Alphawolf' is achterhaald!

De gangbare interpretatie van hondengedrag is gebaseerd op onderzoeken die in de jaren '60/'70 zijn gedaan. Ze gaan ervan uit dat de hond erop gericht is om de leiding te nemen of dit zal gaan doen als hij geen of onduidelijke leiding krijgt (dominantietheorie).

Je leert dan ook op de hondenschool dat je er actief voor moet zorgen dat jouw hond ranglaag blijft. Om dit te bereiken moet je de rangorderegels toepassen als, als eerste door een deur, als eerste eten, initiatieven nemen en die van de hond niet op ingaan, de hond niet voorop laten lopen of de richting laten bepalen etc. Ook moet je je hond corrigeren wanneer hij niet gehoorzaamt, omdat jij je ranghogere positie continu moet bevestigen.

Ik (Angelique) heb deze adviezen jarenlang aan cursisten gegeven, omdat ik dit in mijn opleidingen zo geleerd had. Er zijn zelfs nog hondentrainers en gedragstherapeuten die adviezen als 'in nekvel pakken en 'op de rug duwen' geven. Veel van deze adviezen zijn zinloos en sommige leiden zelfs tot stress, onzekerheid, angst agressie en depressie.

Anderhalf jaar geleden kwam ik in contact met de nieuwe inzichten, die naar aanleiding van nieuwe onderzoeken tot stand zijn gekomen en verspreid werden. En ja… het heeft bij mij ook even geduurd voordat ik mijn overtuigingen over de dominantie-theorie overboord kon zetten en ik hondengedrag anders ging interpreteren.

Waar komt de dominantietheorie eigenlijk vandaan?

De theorie dat de rangorde bepaald wordt door middel van dominantie is gebaseerd op wolvenstudies uit de jaren '60/'70. Dr. L. David Mech heeft de bevindingen daaruit gepubliceerd in 1970 in een boek, waarvan inmiddels 110.000 exemplaren over de hele wereld zijn verkocht.

Men dacht toen dat groepen wolven tegen de winter bijeenkwamen om gezamenlijk te kunnen jagen en zo de kans op overleving groter zou worden. Er zou dan één wolf de leider zijn en dit door middel dominant gedrag bevestigen en in stand houden.

Wolfonderzoek

Download hier de pdf version "Expressions Studies on Wolves".

“This is the study that gave rise to the now outmoded notion of alpha wolves. That concept was based on the old idea that wolves fight within a pack to gain dominance and that the winner is the 'alpha' wolf. Today we understand that most wolf packs consist of a pair of adults called 'parents' or 'breeders', (not 'alphas'), and their offspring.”

Om sociaal gedrag onder wolven te observeren hebben ze vervolgens verschillende wolven in gevangenschap bij elkaar gezet. Dit betekent in eerste instantie, geen normale leefsituatie, waardoor er veel stress was, iets wat in die tijd nog niet bekend was (dat dieren dat ook konden hebben). Ook waren deze roedels door de mens samengesteld en vormden ze dus geen natuurlijk roedel.

Gedrag dat hier te zien was bestond uit veel agressie en overheersing (dominantie) - logisch! - kijk maar eens wat er gebeurt wanneer je een groep mensen die elkaar niet kennen in een gesloten ruimte gedurende langere periode laat verblijven (BigBrother). Men verklaarde dit gedrag zo dat een wolf zich door dominant gedrag opwierp tot leider van de groep, hieruit is de term "alphawolf" ontstaan. Dit is rechtlijnig toegepast op het gedrag van honden. Vervolgens is deze dominantietheorie gemeengoed geworden en wordt het tot op de dag van vandaag nog steeds toegepast.

Maar…

Wetenschap staat niet stil! Dezelfde David Mech heeft nu verklaard dat zijn eerste dominantietheorie inmiddels achterhaald is. Bekijk onderstaand filmpje waarin hij vertelt hoe de ware aard van het beestje in elkaar zit. Er is wel dominantie, maar de 'alpha' is eigenlijk gewoon de 'papa'. En die zijn ook meestal de baas in een gezin toch?

David Mech geeft toe dat ie 'fout' zat, nu moet de rest van de hondenwereld het nog horen! (fout staat tussen quotes, omdat wetenschap een kwestie is van voortschrijdend inzicht)

Foute theorie nog steeds toegepast op honden

David Mech is na zijn publicatie in 1970 doorgegaan met onderzoek en komt nu tot heel andere conclusies in vervolg op zijn eerdere dominantietheorie.

  • De term 'alpha' is van toepassing op kunstmatig samengestelde roedels.
  • Roedels in het wild zijn als gezinnen, met papa, mama en de kinderen.

Pet parents

In Amerika is altijd alles groter en vaak ook gekker, maar hun term 'pet parents' is dus nog helemaal zo gek nog niet.

Je kunt je voorstellen als je dit weet dat de manier waarop wij (veelal) met onze hond omgaan voor veel stress bij de hond zorgt. Dan denk ik bijvoorbeeld aan het corrigeren van gedrag, omdat hij niet luistert. Zeker wanneer je dit fysiek doet (het in de nekvel pakken en op de rug leggen) is voor een hond zeer bedreigend. Wanneer een hond gromt en hiervoor gecorrigeerd wordt omdat dit dominant zou zijn zal de hond zijn gedrag onderdrukken en zich nog ellendiger voelen. Of wanneer je niet ingaat op initiatieven van de hond, hierdoor zal de hond leren dat zijn initiatieven geen resultaat of zelfs negatief resultaat hebben en zal geen initiatief meer tonen, hoe schadelijk is dit voor zijn zelfvertrouwen en voor zijn levensgeluk.

Dominant gedrag heeft niet als doel de leiding over te nemen. Een hond die dominant gedrag vertoont vertoont ondervindt stress en kan de situatie niet op een andere manier oplossen. Ik ben ervan overtuigt dat deze hond zich te allen tijden ongelukkig voelt.

Moderne inzicht al sinds 1999 beschikbaar, maar nog te onbekend

Nieuwe inzichten dringen maar langzaam door. Na het in 1970 gepubliceerde boek heeft David Mech gedurende 20 zomers wolvenroedels in de vrije natuur geobserveerd.

Dr. Mech heeft al in 1999 officieel bekendgemaakt dat de eerdere interpretaties en theoriën niet kloppen als ze worden toegepast op natuurlijke wolvenfamilies. Hij heeft vanaf die tijd al vele nieuwe onderzoeken gepubliceerd. Helaas duurt het vaak jaren voordat nieuwe inzichten in de maatschappij zijn doorgedrongen.

Uit de meer recente onderzoeken komt naar voren dat een roedel een familie is (dus geen "Big Brother"). Dit betekent dat er een ouderpaar is met hun nakomelingen.

Ouderpaar i.p.v. alphapaar heeft de leiding

Denken en spreken in termen van een 'ouderpaar' in plaats van een 'alphapaar' geeft een heel nieuwe kijk op de omgang met onze hond.

  • Het ouderpaar zorgt voor veiligheid en bescherming.

  • Het ouderpaar heeft een natuurlijke (vanzelfsprekende) (bege)leidende rol, dit hoeven ze niet af te dwingen door dominant gedrag. Sterker nog… een roedel wolven is over het algemeen zeer vredig en conflictvermijdend en leven samen in harmonie.

In de omgang met onze hond heeft het loslaten van de dominantietheorie zeer positieve consequenties. Wanneer we het gedrag van onze honden niet meer onderdrukken uit angst voor een dominante hond die de leiding overneemt zal er een veel fijnere relatie ontstaan. Probleemgedrag komt juist vaak voort uit de adviezen die gegeven worden vanuit de dominantie-theorie.

Dr. Rachel Casey, professor huisdierengedrag en welzijn aan de universiteit van Bristol stelt:

“De algemene opvatting dat elke hond gedreven wordt door een of andere aangeboren wens om mensen en andere honden te controleren en domineren, is ronduit belachelijk. Deze aanname onderschat op grove wijze de complexe communicatie- en leermogelijkheden van honden. Bovendien leidt dit tot het gebruik van gehoorzaamheidsmethodes die welzijn beloven, maar in feite probleemgedrag veroorzaken.”

Hondentraining gebaseerd op de laatste inzichten - voorbij aan de dominantietheorie

Bovenstaand artikel werd voor jou geschreven door Angelique van Kuijk. Zij traint honden volgens de laatste inzichten.

“Ik wil hiermee mijn steentje bijdragen aan de paradigmashift die mijn inziens niet snel genoeg kan plaatsvinden. Het zou veel verbeteren aan het welzijn van onze trouwe hond. Een relatie gebaseerd op vertrouwen en respect geeft voor mens en dier meer voldoening. Geniet van het samenzijn met jouw hond.”

Bekijk het cursusaanbod van moderne hondentrainingen »

Herken de taal van honden en bouw een betere, diepere, verstandhouding op:

Nederlandstalig theorieboek.
Praktijkcursus 'How To Talk To Dogs'.

Lees de boeken van David Mech en zijn wolven

David Mech bestudeert wolven al 50 jaar. Daarom toch nog een filmpje door hem over zijn levenswerk.

4 kinderen uit een wolvengezin 4 'kinderen' uit een wolvengezin

Er zijn veel boeken over wolven verschenen van de hand van wildlife researcher David (Dave) Mech. Ik noem er een aantal:

P.S. De wolvenfoto's zijn gebruikt met toestemming van Dave Mech.


Pay it forward & deel dit met je vrienden



Volg en 'like' ons

Word nu lid

In de spotlights

  1. Verliefde Velvet
  2. American Akita
  3. Drie Akita's
  4. Akita M'kito
Hondenrassen met foto »