Kalmerende signalen bij honden

Wat honden elkaar vertellen…

…en als jij kalmerende signalen leert herkennen, kun je ze 'afluisteren'. De extra informatie die je krijgt van je eigen hond én van andere honden helpt je de juiste beslissingen te nemen.

Honden ontmoeten elkaar - let op de staarten

Oorsprong van kalmerende signalen

Honden stammen af van de wolf, maar er zijn ook grote verschillen tussen deze twee diersoorten (wij stammen ook af van apen, maar dat maakt ons nog geen aap). Misschien dat daarom werd gedacht dat de stopsignalen (cut off-signals) die bij wolven werden gezien en die agressie stopen echt iets 'wolfs' waren. Dat blijkt niet zo te zijn, maar soms moet je gewoon wat beter kijken. Zeker bij honden met lange flaporen of haar voor hun ogen (gelukkig is couperen van de staart en oren nu verboden) kan dat weleens moeilijk zijn. Maar elke hond communiceert via deze signalen. Soms direct en heel vaak ook indirect (zoals de kleine lettertjes op je verzekeringspolis).

speelhouding bij naderende hond "Het is ok hoor, ik doe niets" zegt de witte hond met zijn speelboog

Honden zijn scherpere observators en waarnemers dan wij, maar je kunt het wel leren zien! De signalen waar het hier om gaat zijn signalen die je hond afgeeft als bij hem (of haar) de spanning oploopt. Hij geeft aan dat ie de situatie spannend vindt. Bijvoorbeeld bij een naderende hond. Let dan ook op de signalen die die andere hond afgeeft. Meestal is het beter om met een klein bochtje te lopen. Direct afstappen op een vreemde hond is een situatie waarbij de spanning vaak oploopt.

Waarom gebruiken honden kalmerende signalen?

Kalmerende signalen zijn niet zozeer stopssignalen, als wel preventieve signalen. Honden gebruiken ze om zichzelf en de ander te kalmeren. Zo proberen ze dus juist te voorkomen dat er iets (naars) gebeurt.

Honden zijn conflictvermijdende dieren

Van nature is een hond een conflictvermijdend dier. Ze houden van rust en harmonie. Er zijn honden die echter chronische stress hebben, of die de taal zijn verleerd. Dit heeft vaak te maken met een onjuiste opvoedingsmethode. Met liefde en geduld is wel heel veel goed te maken en dat begint met begrip.

Herken de taal van honden en voorkom stress en bouw een betere, diepere, verstandhouding op:

Nederlandstalig theorieboek.
Engelstalige versie 'Calming Signals'.
Praktijkcursus 'How To Talk To Dogs'.

Barbara met Akita Kensho tijdens de hondentraining in het bos

Filmcommentaar door Angelique:

Tijdens de 2e les van de cursus How2Talk2Dogs lopen de honden om de beurt richting een andere hond. Hierbij zie je heel mooi de communicatie met kalmerende signalen. In bovenstaand filmpje zie je de Akita uitgebreid snuffelen en wegkijken. De Jack Russel aan de rechterkant wil het liefst een grotere afstand nemen. Ook hij gaat op een gegeven moment uitgebreid snuffelen.

Kensho's favoriet is snuffelen. Nu snuffelen natuurlijk alle honden graag, maar Kensho gaat soms snuffelen terwijl er geen interessant geurtje was. Er komt dan een spannende (lees 'zijn formaat') hond aan op een wat smaller pad. Als de hond nadert gaat Kensho ineens in de berm lopen snuffelen. In de hondentaal is dat: "Het is oke hoor, ik doe niets, ik ben een aardige hond." En zodra de hond voorbij is, kijkt hij direct op en snuffelt het pad dat de andere hond belopen heeft. Tijdens het snuffelen weet Kensho dondersgoed waar die hond is. Hij líjkt alleen maar in beslag genomen door het fictieve geurtje dat ineens zomaar opdook vanuit de berm.

Honden die elkaar niet kennen, lopen zelden recht op elkaar af. Neem ook zelf deze beleefsheidsvorm in acht bij het naderen van een (vreemde) hond. Kijk hem niet recht in de ogen aan en nader hem niet in een snel tempo direct van voren. Dat is zeer onbeleefd en de spanning zal bij de hond oplopen.

Soorten kalmerende signalen

Hieronder noem ik de verschillende signalen die honden gebruiken om spanning te verminderen (bij zichzelf of de ander). Kijk maar eens of je ze herkent. Van een aantal heb ik foto's of filmpjes gevonden.

hond gaat liggen om te kalmeren Gaan liggen
hond kijkt weg om te kalmeren Wegkijken

  • Wegkijken, het hoofd afwenden.
  • Tongelen, de neus likken.
  • Bevriezen, in een bepaalde houding blijven zitten/staan/liggen (passief).
  • Vaart minderen, langzamer bewegen.
  • Kwispelen (maar let op: de ene kwispel is de andere niet).
  • Speelhouding (zie foto).
  • Gaan zitten (soms zelfs met hun rug naar 'de rest' toe).
  • Gaan liggen (vaak verkeerd geïnterpreteerd als onderdanigheid). Ik bedoel hier niet het liggen op de rug met de kwetsbare buik naar boven, maar het liggen zoals je in het filmpje hieronder kunt zien.
  • Uitschudden.
  • Gapen.
  • Snuffelen.
  • Pootje optillen (niet zoals reuen plassen, maar vaak 1 voorpootje dat boven de grond bungelt).
speelhouding bij ravottende honden Speelhouding bij de witte hond
Kensho gaat liggen bij een naderende (rennende) hond

Afstandsvergrotende signalen

Behalve kalmerende signalen kennen honden ook afstandsvergrotende signalen. Deze zal hij gaan gebruiken als de kalmerende signalen niet hebben gewerkt. De ander heeft ze niet opgepikt, of heeft andere intenties.

Bijvoorbeeld: de hond wordt op uiterst onbeleefde manier direct van voren benaderd door een vreemde. De hond voelt spanning, kijkt weg… het helpt niet, de spanning loopt op en hij tongelt (met zijn tong snel naar zijn neus op en neer). Als de ander niet zijn vaart verminderd, zal de hond misschien gaan blaffen. Blaffen is een afstandsvergrotend signaal. Het is als schreeuwen van "hey joh… doe rustig, blijf weg". Maar wat wij mensen vaak missen is dat er een heel repertoire aan signalen aan vooraf is gegaan.

Akita en Husky spelen Oeps… een foto uit het verkeerde album ;-)

Wil je deze signalen leren herkennen en toepassen in de praktijk? Dat kan via een cursus How To Talk To Dogs. Wil je eerst het theorieboek bestellen en lezen? Er is een Nederlandstalige versie en een Engelstalige versie 'Calming Signals'.


Pay it forward & deel dit met je vrienden



Volg en 'like' ons

Word nu lid

In de spotlights

  1. Verliefde Velvet
  2. American Akita
  3. Drie Akita's
  4. Akita M'kito
Hondenrassen met foto »